Khái niệm “Hiệu ứng nhà kính” dùng để miêu tả hiện tượng năng lượng bức xạ của tia sáng mặt trời, xuyên qua các cửa sổ hoặc mái nhà bằng kính, bị hấp thụ và phân tán trở lại làm ấm toàn bộ không gian bên trong chứ không chỉ ở những chỗ được chiếu sáng.

Từ lâu, hiệu ứng nhà kính được sử dụng để trồng cây cũng như trong kiến trúc để sưởi ấm nhà cửa, lâu đài, bằng năng lượng mặt trời, tiết kiệm chất đốt.

Trong biến đổi khí hậu, người ta dùng khái niệm “Hiệu ứng nhà kính khí quyển” để miêu tả hiện tượng hấp thu và phân bổ nhiệt bức xạ của Mặt trời gây ra bởi các khí nhà kính có trong bầu khí quyển của Trái đất. Các tia bức xạ sóng ngắn của Mặt trời xuyên qua bầu khí quyển đến mặt đất và được phản xạ trở lại thành các bức xạ nhiệt sóng dài. Các khí nhà kính có trong khí quyển, có thể hấp thụ những bức xạ nhiệt này và giữ ấm cho bầu khí quyển. Nếu không có hiệu ứng nhà kính tự nhiên này nhiệt độ trái đất chỉ vào khoảng –18 °C. Nhưng nếu khí nhà kính nhiều hơn mức bình thường, Trái đất sẽ bị nóng lên.

Nhiệt độ trung bình của bề mặt Trái đất được quyết định bởi cân bằng giữa năng lượng mặt trời chiếu xuống trái đất và lượng bức xạ nhiệt của mặt đất vào vũ trụ. Khái niệm “Hiệu ứng nhà kính nhân tạo” dùng để miêu tả “Hiệu ứng nhà kính” gây ra bởi các khí nhà kính sinh ra từ hoạt động sinh sống của con người. Ngoài ra, khí Ozone (O3) tập trung thành 1 lớp mỏng trên tầng bình lưu của khí quyển có tác dụng hấp thụ các bức xạ tử ngoại từ mặt trời chiếu tới trái đất và qua đó bảo vệ sự sống trên trái đất.